به دلیل افزایش روز افزون بیماری دیابت باید به فکر راهکارهای پیشگیری از ابتلا به این بیماری و کنترل آن باشیم. یکی از راه های پیشگیری و کنترل بیماری دیابت پیروی از رژیم غذایی دیابتی ها است. با ما همراه باشید تا به معرفی رژیم مناسب دیابتی ها بپردازیم.

✍🏼 جدول دسترسی سریع به مهم ترین عناوین این مطلب

معرفی بیماری دیابت و انواع آن

یکی از رایج ترین بیماری های مزمن و غیرواگیر بیماری دیابت است که کنترل آن نیاز به تغییراتی در سبک زندگی بیماران دارد. کنترل و درمان بیماری دیابت شامل انتخاب رژیم غذایی مناسب دیابتی ها، کنترل و پایش قند خون، دارو درمانی، ورزش، آموزش خود درمانی و پایش گلوکز خون است. بیماری دیابت انواع مختلفی دارد که شایع ترین انواع دیابت شامل دیابت نوع یک، دیابت نوع دو و دیابت بارداری است.

تاثیر رژیم غذایی دیابتی ها در کاهش عوارض بیماری

بیماران مبتلا به دیابت باید این بیماری را جدی بگیرند و از پیشرفت آن جلوگیری کنند. در صورتی که این بیماری جدی گرفته نشود، باعث بروز عوارض خطرناک و حتی مرگ زودرس می شود.

در صورتی که افراد مبتلا به این بیماری با رژیم مناسب دیابتی ها، فعالیت بدنی و دارو درمانی سعی در کنترل این بیماری نداشته باشند، عوارض جبران ناپذیری مانند زخم پای دیابتی، نابینایی، از بین رفتن سلول های کلیه (نفروپاتی)، نوروپاتی، فشار خون بالا، بیماری های قلبی عروقی و … را تجربه خواهند کرد. در صورت کنترل میزان مصرف کربوهیدرات در رژیم غذایی دیابتی ها، می توان این بیماری را کنترل کرد و از بروز عوارض خطرناک دیابت نیز پیشگیری کرد.

تاثیر رژیم غذایی دیابتی ها در کاهش عوارض بیماری

کاهش فشار خون بیماران دیابتی با تغذیه مناسب

یکی از عوارض شایع دیابت، افزایش فشار خون در افراد مبتلا به این بیماری است. برای کاهش فشار خون در این بیماران، علاوه بر کنترل کربوهیدارت دریافتی می بایست نکاتی را در رژیم غذایی دیابت رعایت کنید. از جمله توصیه هایی که پزشکان در تغذیه دیابتی ها دارند کاهش دریافت سدیم غذایی است. در بیمارانی که علاوه بر فشار خون دچار ادم نیز هستند، باید مصرف سدیم تنها به 2000 میلی گرم در روز محدود شود.

تحقیقات نشان می دهد که کاهش وزن در کاهش فشار خون می تواند بسیار موثر باشد؛ به این صورت که هر 5 درصد کاهش وزن منجر به کاهش 10 واحد فشار خون می شود. در صورتی که بیمار دیابتی اضافه وزن هم داشته باشد با یک رژیم لاغری اصولی مخصوص افراد دیابتی قدم بزرگی در کاهش فشار خون خود برمی دارد.

مصرف فیبر در رژیم غذایی بیماران دیابتی به کاهش فشار خون بیمار کمک شایانی می کند. همچنین در صورت افزایش فعالیت بدنی و ترک دخانیات در کنار رژیم غذایی مناسب دیابتی ها، کاهش فشار خون چشمگیری خواهید داشت.

رژیم غذایی دیابتی ها برای کنترل چربی خون

پیروی از رژیم غذایی مناسب در بیماران دیابتی که مبتلا به چربی خون بالا هستند می تواند کمک شایانی به بهبود شرایط بیماری کند. در بیمارانی که سطح LDL بالایی دارند، می بایست چربی های اشباع در تغذیه آنها کمتر از 7 درصد باشد، همچنین کنترل میزان کلسترول در رژیم غذایی روزانه این افراد باید کمتر از 200 میلی گرم در روز باشد.

در بیمارانی که HDL پایین و سطح تری گلیسرید بالایی دارند کاهش مصرف اسیدهای چرب اشباع کمتر از 10 درصد از کل دریافتی و جایگزینی اسیدهای چرب اشباع با اسیدهای چرب غیراشباع توصیه می شود. همچنین افزایش تحرک و کاهش وزن نیز می تواند کمک شایانی به این بیماران کند. افزایش مصرف فیبر مانند سبزیجات، حبوبات، غلات کامل، جو، لوبیای سبز و … می تواند با اتصال به اسیدهای چرب در روده باعث دفع آنها شود.

رژیم غذایی دیابتی مناسب برای افراد مبتلا به نفروپاتی

در صورت عدم کنترل بیماری دیابت، ممکن است به مروز زمان باعث از بین رفتن سلول های تشکیل دهنده کلیه (نفرون ها) شود. از بین رفتن این سلول ها با افزایش دفع پروتیئن و کاهش قدرت تصفیه کنندگی کلیه همراه است. رژیم غذایی دیابتی این افراد باید همراه با محدودیت کربوهیدرات و پروتئین باشد. البته محدودیت مصرف پروتئین در افراد مبتلا به این بیماری باید در حدی باشد که حداقل نیازهای فرد به پروتئین تامین شود.

رژیم مناسب دیابتی ها برای افراد مبتلا به نوروپاتی

همان طور که گفتیم یکی از عوارض بیماری دیابت، اختلال در عملکرد اعصاب یا همان نوروپاتی است؛ این اختلال امکان دارد در هر قسمت بدن بروز پیدا کند. یکی از بخش هایی که این اختلال روی آن تاثیر می گذارد، دستگاه گوارش بیمار دیابتی است. در افرادی که دچار اختلال حرکات معده هستند، به منظور جلوگیری از اسهال، یبوست، نفخ، تهوع و استفراغ توصیه می شود که وعده های غذایی را افزایش دهند و در هر وعده حجم غذای کمتری میل کنند.

رژیم غذایی مناسب دیابتی ها باید فیبر و چربی کمتری داشته باشد. در صورتی که تمایلی به خوردن غذاهای جامد ندارید بیشتر از غذاهای مایع استفاده کنید. زمان تزریق انسولین این افراد باید مطابق با تاخیر در جذب مواد مغذی باشد؛ گاهی بهتر است انسولین پس از وعده غذایی تزریق شود. همچنین در این افراد کنترل قند خون برای جلوگیری از نوسانات قند خون ضروری است.

چند توصیه مهم در رژیم غذایی دیابتی ها

  • غذاهای موجود در رژیم مناسب دیابتی ها در فواصل منظم و در ساعت مشخصی میل شود.
  • از حذف یا جابجایی وعده های غذایی تجویز شده در رژیم دیابت توسط متخصص تغذیه خودداری کنید.
  • روزانه 30 دقیقه ورزش سبک و پیاده روی توصیه می شود.
  • بر استرس خود کنترل داشته باشید.
  • در زمان کاهش قند خون که علائمی مثل عرق سرد، تشنج، تاری دید، لرزش، تپش قلب و ضعف و بی حالی تجربه می شود، از شربت قند یا نصف لیوان آبمیوه استفاده کنید.
  • از مصرف قندهای ساده مانند شکر، قند، نوشابه، بستنی، کمپوت، ژله، عسل، مربا و … پرهیز کنید.
  • خرما، کشمش، توت و میوه های خشک را طبق مقدار تجویز کارشناس تغذیه مصرف کنید.
  • در رژیم دیابتی به جای نان های سفید از نان های سنتی و سبوس دار مانند بربری، تافتون و سنگک استفاده کنید.
  • از سبزی های تازه در رژیم دیابتی استفاده کنید.
  • سعی کنید غذاها را به صورت کبابی، آب پز یا بخارپز میل کنید و در صورت نیاز به سرخ کردن غذاها، از روغن زیتون یا کانولا استفاده کنید.
  • از مصرف نمک اضافی جدا خودداری کنید.
  • مصرف حبوبات حداقل دو بار در هفته در رژیم غذایی دیابتی توصیه می شود.
  • در شرایط استرسی و هیجان انگیز سعی کنید غذا نخورید.
  • از مصرف هر گونه ماده غذایی در حین تماشای تلویزیون پرهیز کنید.